Ethiek, een toepassing

Het plan van aanpak, zoals hier wordt gepresenteerd, hangt nauw samen met de omschrijving van ethiek. Ethiek als een vraag naar het goede leven. De vraag is: 'Hoe kan ik goed leven?' Om deze vraag draait het. Deze vraag roept twee andere vragen op, namelijk: 'Wat ben ik?  en 'Wat wil ik?' Op deze vragen ga ik een antwoord zoeken. De eerste vraag oogt gemakkelijk. Het is immers een opsomming van mijn waarnemingen. ik poog mijn waarnemingen wel te toetsen en te relativeren, omdat mijn waarnemingsvermogen beperkt is. Bijna tegelijkertijd zit ik met die andere vraag in m'n hoofd: 'Wat wil ik?' Mijn waarnemingsvermogen  van het bestaande wordt al een beetje vertroebeld door wat ik wil. Terwijl ik een analyse maak van de bestaande situatie stel ik me tegelijkertijd de nieuwe situatie voor. Hoe het zal gaan worden. Maar maak ik dan nog wel de correcte analyse, wanneer ik 'begeistert' ben van de nieuwe situatie? Het is van belang hier even bij stil te staan. De vraag: 'Hoe kan ik goed leven?' is niet alleen een vertwijfelde vraag, maar de vraag bevat ook al een keuzemogelijkheid.  Immers, als ik niks kan, hoef ik de vraag niet te stellen. Laat ik dat alvast meenemen. Wie tot de conclusie komt 'ja, ik wil iets', stelt dus tegelijkertijd vast 'ik kan ook iets'. Nu wordt de tweede vraag serieus: Wil ik ook echt iets?  Nu sluipt er een vertwijfeling bij me binnen. Even in termen van een verbouwing: de kosten, de inspanningen, de puin en vooral het stof temperen mijn verlangen om iets te ondernemen. Mijn wil om iets te veranderen ga ik anders formuleren: 'Ík moet iets'. Wanneer ik zet: 'Ik moet iets', zeg ik in feite dat ik niet vrij ben. Dat ik geen vrijheid heb om zelf te willen. Dat ik word gedwongen door externe krachten die mij opzadelen met kosten, inspanningen, puin en stof. Wanneer ik echt iets wil, neem ik ook de kosten, de inspanningen, het puin en de stof.  Terug nu naar mijn betoog: ik wil iets in mijzelf veranderen. Daarbij verander ik wat ik wil en moet veranderen. Wat ik niet hoef te doen, doe ik ook niet, want dat is immers zinloos. Dat betekent dat wanneer ik beslis tot een verandering, ik niet alles overboord hoef te zetten.

Na de (correcte) analyse komt er een tweede stap, namelijk de rationele reconstructie. Het begrip reconstructie is in feite een herschikking. Want laten we wel zijn, het basismateriaal is nog steeds hetzelfde: dat ben ik. Ik wil het alleen anders gaan doen om een goed leven te gaan leiden. Dan komt nu de invulling van mijn willen tot verandering, namelijk: 'Wat is mijn ideaal? ' En de bijbehorende vragen: 'Op welke wijze kan ik dat ideaal verwerkelijken?' Dit soort vragen horen bij een rationele reconstructie. Dat is nog een lastige opgave.  Ik moet namelijk met het verleden in de hand naar de toekomst kijken. Dat betekent omgaan met mijn angst, mijn verlangens, mijn beperkingen, mijn teleurstellingen. Je kijkt als het ware in de eigen geest en in de eigen ziel. Je ziet jezelf als medespeler in dat grote spel in een tijd die er niet meer is, de verleden tijd. Helemaal weg is die tijd niet, ze zit immers in de herinnering en hult zich in de verlangens en idealen. Tijdens die analyse maak ik een een nieuwe loop door dat verleden; ik ontwaar de oorspronkelijke motieven achter m'n doelen en idealen. Ging het wel om waarden en deugden, of was ik vooral een gevangene van mijn angst of lag ik aan de ketting van het verlangen naar macht? Dat is geen veroordeling van het verleden, het is een bewustwording van vrijheid op weg naar een goed leven van morgen.

  • Brexit

    De besluitvorming van de Britten om de EU te verlaten wordt zeer verschillend beoordeeld. De één spreekt over chaos en de ander over een prachtig schouwspel met veel theater. Zelf heb ik gemengde gevoelens bij het hele proces. Verbazing, soms verbijstering, maar vaker nog verontwaardiging en afkeer strijden in mij om voorrang. Aan de oppervlakte is een zeker komisch strijdtoneel zichtbaar in het Britse Lagerhuis. De premier die in de late avond haar zegje doet voor de grote deur van  Downing Street 10. Op werktijden zitten politieke partijen letterlijk lijnrecht tegenover elkaar in het Lagerhuis. Het is zichtbaar de bedoeling dat ze strijden. Dat doen ze ook in alle toonhoogtes. 'Mister speaker' ijvert voortdurend om de scherpe kantjes van de hoog oplopende emoties te halen en volledige chaos te voorkomen. Hoe hoog de amusementswaarde ook wordt gewaardeerd, met een politieke visie voor het land heeft het hele proces weinig van doen.
    Read More
  • De beste wensen

    De tijd is aangebroken om terug te blikken op het jaar. Het is u vast niet ontgaan dat dat op veel manieren wordt gedaan, positief en negatief, humoristisch, optimistisch, serieus of met een lichte noot. Topprestaties van atleten en grote namen die ons ontvallen zijn, staan soms naast elkaar. Een lach en een traan wisselen elkaar af. Bijna onbewust kijken we ook naar het eigen leven van het afgelopen jaar. De optimisten onder ons zullen wijzen op de prestaties, de behaalde resultaten en de hoopvolle toekomst. De pessimisten wijzen steevast op het falen van iedereen en al die keren dat ze daar voor hebben gewaarschuwd. 
    Read More
  • Ethiek, het begrip kennis

    De ethiek worstelt met haar imago. Of, misschien, moet ik het omkeren: ik worstel al een tijdje met mijn imago vanwege de ethiek. Mijn imago struikelt over het begrip kennis. Ik weet veel. Of laat ik het iets nuanceren: ik meende dat ik veel wist. Ik dacht het is aangeboren, een familietrek zeg maar. Het verstand, de rede, zou me niet snel in de steek laten. Dat leidde tot tal van doordachte oplossingen, zo hield ik mezelf voor. Een verstandig man, zo presenteerde ik me ook graag overdag, maar dan komt de avond.
    Read More
  • Ethiek: indeling

    De categorie 'Ethiek' is gesplitst in twee delen: 'Theorie' en 'Praktijk'. In het theoretische deel worden systematische grondbeginselen van de ethiek behandeld als: 'Wat is ethiek?'en 'Hoe ontstaat een ethische vraag?' en 'Hoe ga ik om met zo'n vraag en wat heb ik daar voor nodig?' Het praktische deel gaat in op de toepassing van de ethische bagage bij kleine en grote vragen.
    Read More
  • Meer handen aan het bed, kan dat?

    De aandacht voor de zorg blijft hoog op de agenda van politiek en samenleving staan. Het mag ook best wat kosten, vinden we.  "We zijn er voor mekaar, voor mekaar, te helpen nietwaar?" Het zijn mooie woorden, maar kunnen we dat allemaal nog wel waarmaken, nu de vergrijzing zich steeds meer laat voelen?
    Read More
  • Natuur

    Nederland is aan het 'naturen' geslagen. Ik doel niet op een herleving van het nudisme, maar op de aandacht voor de natuur en het welbevinden van planten en dieren. Sommigen begeven zich op macro niveau, over de opwarming en het uitputten van de aarde en de gevolgen voor het leefmilieu. Anderen zijn wat bescheidener en werpen een blik op natuurprojecten en reservaten.
    Read More
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6