ken uw vrienden

Ken uw vrienden, want ze dragen uw schild. Er is gesteld dat door een gebrek aan visie, een gebrek aan zelfreflectie of in ons eigen termen door niet aan ethiek te doen soms hele sectoren in knoei brengt. In dit verband kan ‘cliché-matig’  worden verwijzen naar banken, die elkaar blindelings naliepen, prullaria kochten en verkochten tot ze in hebzucht ten onder gingen en velen meesleurden.

Dat is echter een oude koe uit de sloot halen. Wel met de kanttekening dat er weinig lering getrokken is uit het helingsproces. Er is echter veel meer aan de hand. Wat te denken van de vastgoedsector. Kantoor- en winkelpanden staan massaal leeg.  Wat te denken van de intensieve veehouderij met de gestaag groeiende productie van vlees en melk. De binnenvaart past met haar overcapaciteit in het zelfde schuitje. Ook de energieleverancier leefde slechts bij de eigen waan van de dag. Zelfs de gemeente keerde zich naar binnen en zit nu met bouwgrond en lege winkelstraten. Natuur- en milieuorganisaties die geen maat kennen en zelf aan het scheppen slaan, met exoten die vervolgens verhongeren in de duinen of de Oostvaardersplassen, Wat te denken van natuurgebieden die worden afgegraven om terug te keren naar een fictieve oertijd. En zo kunnen we nog wel even doorgaan in de zorgsector, het onderwijs, het pensioenstelsel. Wie de sturing van de eigen idealen uit handen geeft, dient waakzaam te zijn. Dat wist men in de klassieke oudheid al: Ken uw vijanden en ze doden u niet, maar ken vooral uw vrienden, zij dragen uw schild.

Er zijn sterke aanwijzingen dat velen hun schild uit handen hebben gegeven, zonder dat men echt wist wie die vriend was en wat hij echt wilde. Sommigen zijn intense relaties aangegaan met ‘vrienden’, die een lening of een subsidie verstrekken. Anderen gingen mee in abstracte – bijna  paradijselijke - opvattingen over de ontwikkeling van de dienstensector in de BV Nederland en bouwden kantoor- en winkelpanden. Weer anderen lieten zich meenemen door visioenen over de mondiale voedselvoorziening en produceren massaal groente, fruit, vlees, kaas en melk. Maar ook milieu- en dierwelzijnsorganisaties laten zich meenemen door de eigen waan van scheppingsdaden en een harmonie in de natuur. Het is inmiddels gewoonte geworden om het eigen gelijk en de risico’s van de eigen onderneming op te dringen aan de samenleving door middel van lobbypraktijken in politiek Den Haag of de eigen gemeente. Er wordt dan gewezen op overmacht, maatschappelijk gevaar, werkloosheid, politieke besluiten, verlies aan flora en fauna etc. etc. Maar horen overtuigingskracht en risico’s niet allemaal bij het ondernemerschap?

De vraag rijst of de BV Nederland wel dat ondernemersland is, wat ze zegt te zijn. In al de genoemde gevallen kenden men bij nader inzien toch z'n vrienden kennelijk niet, althans niet hun rationele vermogens noch hun doelen. Zelf ging men ook niet op onderzoek uit.  Kennelijk was de begeerte, het verlangen en de eigen droom de persoon de baas. men wist nog maar amper wat men deed. Meer nog men ontwaakt nog immer niet uit de droom. Veelzeggend zijn in dit kader de plannen om steden en winkelcentra in te richten. De winkels lopen leeg. We horen signalen dat ‘het anders moet. De mensen moeten weer komen’. Maar waarom zouden de mensen komen, vindt men winkelen wel zo leuk? Gezien de expansieve groei van de internetbedrijven, blijkt dat de burger helemaal niet zo ‘winkel-lustig’ is. Maar er is meer, er treedt verzadiging en vergrijzing op. Dus de behoefte aan winkelen neemt af en het aantal mensen dat winkelt neemt ook nog af. Er worden thans 30000 kinderen minder geboren per jaar dan in het jaar 2000. Het aantal ouderen daarentegen stijgt gestaag, maar zij winkelen niet. Grote winkelketens vallen nu reeds stuk voor stuk om en intussen denken (lokale)  overheden nog steeds dat een oude droom gedroomd kan worden.

In de intensieve sectoren van tuinbouw en veehouderij zien we hetzelfde, de productie wordt opgeschroefd met de idee dat de wereld openligt. Maar waar moet tomaat, komkommer, peer, kaas, vlees, boter en melk naar toe, wanneer het politiek even tegen zit? Er is een expansieve drift naar kwantiteit. We zien het ook in zorgorganisaties, wie zichzelf serieus neemt wil groeten, in kwantitatieve zin. Zit iemand daar nog op te wachten? Kennelijk leeft men in wanen en modellen, gevoed door hebzucht en strijdlust. Wordt het niet tijd dat de ondernemer weer bij zichzelf komt? Moet een ondernemer niet het stuur zelf weer ter hand nemen? Is Nederland niet aangewezen  op kennis en kwaliteit? Zijn we voor buitenlandse bezoeker niet een exclusief land met exclusieve mogelijkheden?  Of beperkt zich de exclusiviteit tot de Amsterdamse coffeeshops.  Wanneer er nog meer is, wat staat ons dan te doen? Welnu ik denk dit: Kunnen ondernemersorganisaties in Den Haag niet beter een lobby opzetten voor halvering van de schoolklassen, zodat ondernemers in de toekomst het stuur in eigen kunnen nemen en kunnen houden, in plaats van de hand op te houden voor compensatie. Vakmensen hebben we nodig. Mensen, die  niet alleen toegerust zijn om van hun werk  of hun onderneming maar vooral ook hun leven tot een kunstwerk kunnen maken. Kortom: Mensen dienen in de gelegenheid gesteld te worden om hun idealen (hun dromen)  te verwerkelijken.

Afdrukken